Publicaties
Foto's Historische documenten
Amsterdam Provincie Gelderland
Amsterdam

 

Duphar uit de doeken

Het farmaceutisch/chemisch bedrijf Duphar B.V. had aan de Ankerweg te Amsterdam een vestiging waar gewasbeschermingsmiddelen werden geproduceerd.

Om de milieuproblematiek van deze fabriek in kaart te brengen is door de Werkgroep Duphar een onderzoek uitgevoerd. Deze werkgroep was samengesteld uit diverse overheidsinstanties van de Werkgroep Milieuhygiëne Amsterdam, waarbij op ad hoc basis deskundigen van Duphar werden uitgenodigd. Namens de Staf Hinderwet en Milieuzaken van de dienst Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Amsterdam was ik in 1986 één van de leden van deze werkgroep.

Onderzocht zijn de milieuaspecten luchtverontreiniging, waterverontreiniging (Noordzeekanaal), bodemverontreiniging (alleen Ankerweg), chemische- en niet-chemische afvalstoffen, geluidemissies, (externe) veiligheid en de vorming van PCDD’s en PCDF’s als nevenproduct.

Nadat Duphar in 1982 ontdekte dat in de chemische processen nevenreacties optraden, die leiden tot de vorming van polychloordibenzodioxinen en polychloordibenzofuranen (PCDD’s en PCDF’s) is een uitgebreid onderzoek gestart om te komen tot vermijding of vermindering van die nevenreacties. De onderzoeken die uitgevoerd zijn naar de vormingsprocessen hadden in 1986 al geleid tot een significante vermindering van de gehaltes PCDD’s en PCDF’s in de verschillende processtromen.

Samenvatting van het rapport Duphar uit de doeken

 

Interim-rapport commissie ad hoc inzake Marbon Amsterdam n.v.

Op 10 augustus 1971 raakt in de latex-afdeling van de toenmalige chemische fabriek Marbon, gelegen in het westelijk havengebied in Amsterdam op de hoek van de Kretaweg en Cyprusweg een reactorvat lek. Er stroomt butadieen uit, in de vorm van een borrelend schuim dat inmiddels al tot een hoogte van een halve meter reikt op de vloer van de verder afgesloten ruimte. Boven het schuim hangt een explosief gasmengsel. Als de bedrijfsbrandweer samen met de brandweer van Amsterdam het schuim weg gaat spuiten, explodeert het gasmengsel.

5 Amsterdamse brandweerlieden en 4 medewerkers van Marbon komen om het leven, 22 mensen raken gewond.

De commissie ad hoc inzake Marbon Europe n.v. kreeg de opdracht om de zaak te onderzoeken en te adviseren met betrekking tot het verlenen van een hinderwetvergunning voor het bedrijf door de gemeente Amsterdam. Marbon werd later Borg Warner Chemicals genoemd en produceerde ondermeer ABS-kunststoffen.

De Marbon ramp betekent in Nederland een belangrijke stap vooruit in het denken over en omgaan met industriële risico's. Dit effect werd versterkt door de dioxineramp, die op 10 juli 1976 bij Icmesa in Seveso (Noord-Italië) plaats vond.

Interim-rapport commissie ad hoc inzake Marbon Europe n.v., gemeenteblad 1972, Bijlage L, 6 april 1972, (13.677 kB)

 

De teerput in het Kleine Gartmanplantsoen

Op de Weteringschans stonden in de achttiende eeuw en begin negentiende eeuw op elk bolwerk een molen. Verder stond rondom het Leidseplein en de Leidsepoort diverse bedrijfsbebouwing. Eén van deze molens wordt omstreeks 1835 vervangen door een kleine gasfabriek ten behoeve van de eerste openbare straatverlichting in Amsterdam. Deze kleine gasfabriek wordt overigens al snel vervangen door grotere exemplaren aan de Den Texstraat/Nicolaas Witsenkade en de Marnixstraat.

Op de hoek van de Zieneniskade, Kleine Gartmanplantsoen en de Weteringschans (schuin tegenover Paradiso) dient medio jaren tachtig van de twintigste eeuw stadsvernieuwing plaats te vinden. Uit historisch bodemonderzoek kwam de betreffende kleine gasfabriek naar voren.

Tijdens de uitgevoerde bodemsanering in het kader van de Interimwet bodemsanening komt de verontreiniging pas echt volledig in beeld. De teerput bleek nog volledig intact te zijn. De verontreinigde grond en de vloeibare teer is door de gemeente Amsterdam afgevoerd naar een thermische grondreiniger in Utrecht. De werkzaamheden worden in de vroege ochtend uitgevoerd om geen hinder te veroorzaken.

Bijbehorende foto's